Harde zon bij portretfotografie? Een reflectiescherm van €10 helpt

Waarom harde zon je portret lastig maakt

Fotografeer je een portret in harde middagzon, gebruik een reflectiescherm dan eerst om het directe licht van het gezicht te halen. Daarna kun je met de zilveren kant schaduwen oplichten of met de diffuser het licht verzachten. In mijn Reel laat ik bij elk gebruik zien wat er voor en na verandert. Het scherm kostte mij ongeveer €10; prijs en resultaat hangen af van het model, de plaatsing en het beschikbare licht.

In mijn Reel probeer ik een opvouwbaar reflectiescherm van ongeveer €10. Dat ene scherm kan drie verschillende dingen doen: direct zonlicht tegenhouden, licht terugkaatsen in de schaduw en de zon verzachten. Hieronder zie je per stap wat er met het licht op mijn gezicht gebeurt. De bedragen verschillen natuurlijk per winkel; de truc werkt ook met een reflector die je al hebt.

1. Maak schaduw boven het gezicht

De snelste oplossing bij fotograferen in harde zon is het directe licht van bovenaf wegnemen. In het eerste voorbeeld sta ik in de volle zon. Daarna houd ik de donkere kant van het scherm boven mijn hoofd. Mijn gezicht krijgt schaduw en de scherpe overgang onder mijn ogen wordt rustiger. Een assistent kan het scherm vasthouden terwijl jij fotografeert; let erop dat de rand niet als een donkere streep over het gezicht valt.

Dit is vooral handig als je voor een portret niet even naar een andere plek kunt lopen. Zet het scherm dicht genoeg bij je onderwerp om het hele gezicht te beschaduwen. Kijk ook naar de achtergrond: een lichtere achtergrond kan mooi zijn, maar voorkom dat het gezicht ineens veel donkerder wordt dan de rest van de foto.

Voor en na: volle zon versus schaduw met het scherm

Zonder scherm

Met schaduwscherm

Twee momenten uit dezelfde Reel. De camera en mijn houding bewegen iets; het verschil in licht op mijn gezicht is waar je op moet letten.

2. Gebruik de zilveren kant in de schaduw

Onder een boom is de harde zon weg, maar je gezicht kan er vlak of donker uitzien. In de tweede vergelijking sta ik eerst zonder extra licht in de schaduw. Daarna vangt de zilveren kant van de reflector zonlicht en stuurt dat terug naar mijn gezicht. Je ziet meer licht in mijn gezicht, zonder een flitser te gebruiken.

Richt de reflector rustig, vanaf de kant waar het daglicht vandaan komt. Ga niet blind voor de felste weerkaatsing: zilver kan van dichtbij best hard zijn. Verplaats het scherm tot de ogen licht krijgen en de huid er natuurlijk uitziet. Komt er een groene zweem van de bomen, dan kan dat extra neutrale licht ook helpen om het gezicht minder groen te laten ogen.

Voor en na: schaduw zonder en met zilveren reflector

Zonder reflector

Met zilveren reflector

Ook dit zijn twee frames uit de Reel. In het tweede beeld kaatst de zilveren kant extra licht terug op mijn gezicht.

3. Maak zonlicht zachter met de diffuser

Haal de hoes van het reflectiescherm en je houdt het witte, doorschijnende middendeel over. Dat is de diffuser. Houd hem tussen de zon en het gezicht, net buiten beeld. Het felle zonlicht gaat door het doek en wordt verspreid. Daardoor worden schaduwen op de huid minder scherp: je maakt als het ware een klein stukje bewolkte lucht.

De plaatsing maakt het verschil. Staat de diffuser naast het gezicht in plaats van tussen zon en onderwerp, dan verandert er weinig. En is je onderwerp groter dan het scherm, dan kan een deel van het gezicht of lichaam nog in de volle zon staan. Kijk dus steeds naar de schaduwrand terwijl je het scherm beweegt.

Vind je het lastig om buiten meteen te zien waar het mooiste licht valt? Oefen met Roy tijdens een fotografieworkshop en krijg directe feedback terwijl je zelf foto's maakt.

Welke oplossing kies je voor een bruidsportret?

Voor een bruidspaar in de felle middagzon zou ik eerst kijken of er open schaduw in de buurt is: bijvoorbeeld naast een gebouw, zonder vlekken van bladeren op het gezicht. Daar kun je met de zilveren reflector een beetje licht terugbrengen. Is die plek er niet, dan kun je voor een close-up met een scherm direct zonlicht afschermen of met de diffuser verzachten. Bij twee personen moet je extra goed kijken of ze allebei hetzelfde licht krijgen.

Voor een grote groepsfoto is een klein scherm van €10 meestal te klein. Zoek dan een plek waar de hele groep gelijkmatig belicht wordt. Het scherm is vooral een handig hulpmiddel voor één gezicht, een detailfoto of een klein portretmoment.

Veelgemaakte fouten met een reflectiescherm

Houd je het scherm te hoog, dan blijft de harde schaduw onder de ogen zitten. Houd je de zilveren kant te dicht bij het gezicht, dan worden de lichte plekken juist te fel. En als de diffuser maar de helft van het gezicht afdekt, krijg je een duidelijke lijn tussen hard en zacht licht. Laat je onderwerp even stil blijven staan, schuif het scherm een paar centimeter en maak telkens een testfoto. Op je camerascherm zie je snel welke positie werkt.

Nog een tip: let op wind. Een opvouwbare reflector vangt behoorlijk wat lucht. Laat iemand hem stevig vasthouden en zorg dat het scherm niet tegen je onderwerp of apparatuur klapt.

Veelgestelde vragen over fotograferen in harde zon

Welke kant van de reflector gebruik je? De donkere kant kan direct zonlicht tegenhouden. Zilver kaatst licht terug in de schaduw. Zonder hoes gebruik je het doorschijnende middendeel als diffuser om de zon zachter te maken.

Waar zet je de diffuser neer? Altijd tussen de zon en je onderwerp. Beweeg hem totdat het hele gezicht in het verzachte licht valt, zonder dat het doek zelf in de foto zichtbaar is.

Kan dit ook zonder assistent? Voor een snelle test kun je zelf een klein scherm vasthouden, zoals ik in de video doe. Tijdens een portretshoot werkt een assistent of statief prettiger, zodat jij je op compositie en scherpstelling kunt richten.

Moet je een reflector van precies €10 kopen? Nee. De prijs is alleen de aanleiding van de Reel. Het principe werkt met verschillende opvouwbare reflectieschermen, zolang je genoeg oppervlak hebt om je onderwerp te beschaduwen of het licht te sturen.